Dyslexiebehandeling

- volgens de F&L-methode®

Doel

Het doel van de behandeling is de verbetering van het lezen en het spellen, waardoor betekenisvolle teksten makkelijker kunnen worden gelezen. De dyslexie zal niet verdwijnen, de automatiseringsproblemen op het gebied van technisch lezen en spellen blijven bestaan - dyslectici zullen altijd meer moeten nadenken bij het lezen en het spellen dan andere mensen. Het vergt meer tijd en meer aandacht dan gemiddeld. Hoewel er sprake van verbetering kan zijn, blijft het lezen van losse woorden onder tijdsdruk meestal een probleem. Daarentegen neemt de kwaliteit van het spellen toe: het aantal spellingfouten vermindert. Bij stress of tijdsdruk keren ze soms weer even terug. En ondanks een verbetering van het lezen en spellen in het Nederlands kunnen de problemen zich bij het leren van vreemde talen opnieuw voordoen.

De methode

De Fonologische en Leerpsychologische (F&L) methode is een wetenschappelijk bewezen effectieve methode voor de specialistische behandeling van technisch lezen en spellen. Ze is taalkundig (fonologisch), cognitief (logisch gestructureerd), taak- en handelingsgericht (basisvaardigheden geïntegreerd in werkvormen voor lezen en spellen), multi-sensorieel (auditief, visueel, tactiel) en bijgevolg kindvriendelijk van aard en evidence based. Ze is goed inzetbaar bij andere taalmethodes, zoals Taal actief en Taaljournaal. De methode is bij Stichting Taalhulp ontwikkeld, speciaal voor de behandeling van dyslectische kinderen en volwassenen. De methode maakt gebruik van de sterke kanten van dyslectici: goede visueel-analytische en ruimtelijke vaardigheden en wordt toegepast bij kinderen en volwassenen met een grote achterstand op het gebied van technisch lezen en/of spellen.

De F&L-methode gaat uit van de klanken van de taal - de leerling heeft het materiaal (de uitspraak, de klanken) dus eigenlijk zelf in huis. De methode biedt het gereedschap en de gebruiksaanwijzing om elk woord als een logische puzzel van klanken en regels op te lossen. Aan de hand van de verschillende groepen klanken wordt het taalsysteem met de bijbehorende regels duidelijk gemaakt. De cliënt wordt in feite opgeleid tot 'taaldenker'. Er worden wetmatigheden behandeld die in het reguliere onderwijs niet aan bod komen. Met een beperkt aantal basisregels kan het grootste deel van de Nederlandse woorden al correct worden geschreven, ook door dyslectici.

Om de verschillen tussen de verschillende klanksoorten zichtbaar en tastbaar te maken, wordt gebruik gemaakt van een kleurcode en 'klankblokken' in verschillende kleuren. Elk blok stelt een letter voor, de klank bepaalt de kleur van het blok – de methode brengt de klank-tekenkoppeling in beeld; de letters krijgen een ‘klankwaarde’. Met behulp van deze klankblokken kunnen woorden worden samengesteld. Doordat de structuur van de woorden op deze manier goed zichtbaar wordt, kan het toepassen van de basisregels op een eenvoudige en overzichtelijke manier worden geoefend. (vgl. Informatie over Taal in Blokjes.pdf)

In de training van het lezen gebruiken we dezelfde kleurcode als bij de spelling; beide trainingen gaan gelijk met elkaar op. De verschillende klanken van een woord worden met behulp van fluorstiften gemarkeerd, waardoor de klank- en lettergreepstructuur van de woorden duidelijk zichtbaar wordt. De “chaos” van klanken en regels wordt door middel van oefening een samenhangend systeem. De schrijfwijze van woorden hoeft niet langer van buiten te worden geleerd! Zelfs onbekende woorden kunnen correct worden gelezen en geschreven. De methode reikt dus (veel) verder dan het enkel opvullen van hiaten in de taalkennis.


t a a l - r e (e) - g e l s

Interventie op school

Scholen kunnen in hun interventiepakket voor hulp bij dyslexie zinvol gebruik maken van ‘Taal in blokjes’. Dit is een (ook door scholen te bestellen – desgewenst via PEP-Wiersma, met korting) uitsnede van de F&L-methode®, die met name de eerste twee fasen (‘klankzuiver’ en ‘bijna klankzuiver’) betreft – de methode kent zes fasen, waarin aandacht is voor kennis van de woordopbouw, regels voor leenwoorden (woorden die oorspronkelijk uit een andere taal komen) en regels voor de zelfstandige naamwoorden, bijvoeglijke naamwoorden en werkwoorden. Blijkt de lees- en spellingproblematiek uiteindelijk toch te zwaar, dan kunnen wij met de F&L-methode® dus naadloos bij de op school gegeven begeleiding aansluiten. Bovendien kan de school, indien zij bekend is met een aantal basisprincipes van de F&L-methode®, de leerling ook tijdens de dyslexiebehandeling extra ondersteuning geven! Voor meer informatie: www.taalinblokjes.nl.

Werkwijze

Met het kind worden de zes fasen die de methode kenmerken (klankzuiver, bijna klankzuiver, fonologische regels, morfologische regels, leenwoordregels, inprenting) doorlopen. Tijdens de behandeling worden de gemaakte vorderingen nauwkeurig en systematisch bijgehouden. Na elke tien sessies volgt een korte (herhalings)toets om het effect van de behandeling in kaart te kunnen brengen. Voor basisschoolleerlingen worden de vorderingen in een profiel in beeld gebracht. De testgegevens worden, uiteraard zonder naam en persoonlijke gegevens, gebruikt voor verder effectonderzoek. [In 2007 is aan de Universiteit Utrecht een onafhankelijk onderzoek naar de effectiviteit van de F&L-methode uitgevoerd – de resultaten zijn gepubliceerd in het Tijdschrift voor Orthopedagogiek nr. 9, 2008. 117 dossiers van Taalhulp-leerlingen werden geanalyseerd. Het onderzoek toont aan dat behandeling met de F&L-methode® effectief is bij kinderen met dyslexie. Recent werd erover gepubliceerd in het Tijdschrift voor Remedial Teaching – klik hier. (vgl. Onderzoek F&L-methode.pdf).]
Thuis krijgen ouders en kind toegang tot de F&L-leerlingmodule, een web based-softwareprogramma, waarmee het kind thuis kan, maar ook ‘moet’ oefenen, in principe een half uur per dag, 5 dagen per week.
Voor meer informatie: www.stichtingtaalhulp.nl/pagBehand/STbehandKind.html

Aanmelding

Scholen kunnen leerlingen aanmelden voor onderzoek en/of behandeling. Ouders doen er goed aan eerst in overleg met school te treden. Pas nadat wij het door de ouder(s)/verzorger(s) in te vullen Formulier-A én het door school in te vullen Formulier-B beide hebben ontvangen, kunnen wij beoordelen of de aanvraag voor onderzoek en/of behandeling naar dyslexie op dit moment aan de hieraan gestelde criteria voldoet. Zonder deze informatie kunnen er geen afspraken worden gepland. Mocht de aanmelding niet aan de gestelde criteria van het Protocol Dyslexie voldoen, dan kan desgewenst en enkel op (specialistische GGGZ-)verwijzing van de huisarts, een medisch specialist of Bureau Jeugdzorg wel nader onderzoek plaatsvinden, maar zal over de eventuele aanwezigheid van dyslexie vooralsnog geen uitspraak kunnen worden gedaan.

Voor ouders: Aanmeldingsformulier voor ouders
Voor school: Aanmeldingsformulier voor school

Voor ouders en school: Checklist Leerlingdossier Dyslexie

Heeft u nog vragen? contactformulier